Vrije pers ? Digitalisering van gecensureerde en clandestiene kranten uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog
Vrije pers ? Digitalisering van gecensureerde en clandestiene kranten uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog
Digitalisering oorlogspers
Sluit aan bij core-business SOMA
Keuze titels: exhaustief (100.000 blz)
Thematisch afgebakend: twee wereldoorlogen
Motieven
Integraal onderdeel 19de en 20ste eeuwse persevolutie
Materiële zeldzaamheid
Emotionele waarde
Precair erfgoed: kwetsbaar papier
Invulling maatschappelijke behoefte
Digitalisering als instrument voor ‘publieksgeschiedenis’
Historische context
Continuïteit:
pers herverscheen in 1914 / 1940
Minder titels maar even grote oplages
Blijvende behoefte aan informatie / ontspanning
Breuk:
Fundamentele cesuur met lange traditie van liberaal persregime
Clandestiene pers: ‘herwinnen van de vrijheid’
Censuur: breuk met persvrijheid
België: 3 fases:
Juni-oktober 1940: preventieve censuur
Oktober 1940-augustus 1942: censuur ‘a posteriori’
controle na publicatie
Richtlijnen door Belgapress
Controle distributie, sanctionering en Papiercentrale
Vanaf 12 augustus 1942: gedeeltelijke preventieve censuur
1940-1944: gecensureerde dagbladpers
Meerderheid: heruitgaven
Tendenzen:
‘gestolen’ pers (vb. Le Soir)
‘aanwezigheidspolitiek’
Nieuwe Orde – georiënteerd:
vnl. bij geconfisqueerde pers en kranten van collaboratiegroepen (vb. Volk en Staat, Het Vlaamsche Land en Le Pays Réel)
1940-1944: gecensureerde dagbladpers
Duitse centralisatiepolitiek:
66 dagbladen vòòr mei 1940
34 dagbladen in 1940-1944
Taalverdeling:
21 Franstalig
11 Nederlandstalig
2 Duitstalig
1940-1944: clandestiene pers
724 titels
Heterogeen en vroeg
Franstalige stedelijke middenklasse
75% Franstalig
Comments