Latince Adı İng. Adı-turtle Türkçe Adı-kaplumbağa Chelonia mydas Green Yeşil -Çorba Caretta caretta Loggerhead İribaş -Adi Eretmochelys imbricata Hawksbill Atmaca gagalı Lepidochelys kempi Kemp's Ridley Gündüz yuvalayan Dermochelys coriacea Leatherback Deri kabuklu Chelonia agassizii Black Siyah Natator depressus Flatback Düz kabuklu Lepidochelys olivacea Olive Ridley Zeytin yeşilli DENİZ KAPLUMBAĞALARI VE TÜRKİYE’DEKİ YUVALAMA ALANLARI
PROJE SAHİBİ Kuş Araştırmaları Derneği (KAD) PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ Doç. Dr. Yakup KASKA PROJEDE GÖREV ALANLAR Yard. Doç. Dr. Serdar DÜŞEN, Arş. Gör. Dr. Eyup BAŞKALE, Fikret SARI, Sevay Ayşe ULUBELİ DENİZ KAPLUMBAĞASI (CARETTA CARETTA, CHELONIA MYDAS) VE NİL KAPLUMBAĞASI (TRIONYX TRIUNGUIS) POPÜLASYONLARININ KORUNMASI VE İZLENMESİ PROJESİ 2010 KÖYCEĞİZ-DALYAN ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ, DALYAN (İZTUZU) KUMSALI AMAÇ Erginlerin yuvalama aktivitelerinin incelenmesiyle yuva ve yavruların korunması ÖNEMİ Bu koruma çalışmaları sayesinde, nesli tükenme tehlikesi altındaki deniz kaplumbağalarının türlerinin devamının sağlanması
Latince Adı İng. Adı-turtle Türkçe Adı-kaplumbağa Chelonia mydas Green Yeşil -Çorba Caretta caretta Loggerhead İribaş -Adi Eretmochelys imbricata Hawksbill Atmaca gagalı Lepidochelys kempi Kemp's Ridley Gündüz yuvalayan Dermochelys coriacea Leatherback Deri kabuklu Chelonia agassizii Black Siyah Natator depressus Flatback Düz kabuklu Lepidochelys olivacea Olive Ridley Zeytin yeşilli
DENİZ KAPLUMBAĞALARI VE TÜRKİYE’DEKİ YUVALAMA ALANLARI
DALYAN (İZTUZU) KUMSALI Deniz Kaplumbağaları
1005 adet deniz kaplumbağası çıkışı 354 adet yuva Yuva ve izlerin büyük çoğunluğu Haziran ayında gerçekleşmiştir. Yuvaların büyük çoğunluğu denizden uzaklığı 10 ile 35. metreler arasında yoğunlaşmıştır. Yuvasız çıkışların büyük çoğunluğunun ise ilk 20 metre içerisinde olduğu tespit edilmiştir.
Yuva ve izlerin büyük çoğunluğu boğazdan itibaren 1- 3. km arasındadır. Buradan da görüleceği üzere yuva ve yuvasız çıkışların çoğunluğu kumsalın orta bölgesinde gerçekleşmektedir.
Kum altı kafeslerin boyutları 1m2’ye çıkartılmıştır. Kafeslerin 4 köşesine 50 cm uzunluğunda kuvvetlendirici kazıklar çakılmıştır. Kumsalda insan kullanımının yoğun olduğu uç bölgelerdeki yuvalara bilgilendirme amaçlı olarak ayrıca kum üstü kafes uygulanmıştır. 133 yuva tamamen tilkiler tarafından predasyona uğradı. 92 yuva kısmen predasyona uğradı. 129 yuva hiçbir şekilde predasyona uğramadı.
236 yuvadan yavru çıkışı gözlendi. Kontrol açışlarının sonucunda toplam yumurta sayısı 26682, Döllenmemiş yumurta sayısı 524, Ölü embriyoların sayısı 880, Predasyonla tahrip edilmiş yumurta sayısı 10496, Yavru çıkışı gerçekleşmiş boş kabuk sayısı 14782 olarak bulunmuştur.
14782 yavrunun, 821 adeti yuva içerisinde bulunmuş, 609 (%74,2) adeti yuva içinden canlı çıkarılmış, Geri kalan 212 (%25,8) adeti yuva içinde ölü olarak bulunmuş, 755 (%5,1) yavru denize giderken ölmüş ve denize ulaşamamış, Denize ulaşma başarısı %94 olarak bulunmuş.
Yuva Sıcaklığı ve Cinsiyet Ortalama Sıcaklık (2/3 Kuluçka Süresi)=0,0714xYüzde Dişi+25,125 (Kaska ve ark, 1998)
Böbrek üzerinde yer alan gonadlar Gonadlar Medulla Germinal epitelyum PAS positive stroma Seminifer tübüller Dişi Gonad mikroskop görüntüsü Erkek Gonad mikroskop görüntüsü
Denizden uzaklaşıldıkça sıcaklık artar. Karaya doğru her 10 m, 1oC’lik artış Bütün bölgelerde aynı değil İztuzu tarafında sıcaklık düşüyor. Bunun nedeni dağ ve göl-deniz bağlantısı
24 yuvada sıcaklık kaydı yapıldı. Yuvalardan elde edilen yavruların ortalama cinsiyet oranı %61’dir. 16 tanesinin 1/3 lük sıcaklık ortalaması eşik sıcaklıktan (~29 oC) fazla. Bu yuvalardan çıkan dişi bireylerin sayısı erkeklerden daha fazladır. Yuvalar zamansal olarak değerlendirildiğinde sezon başındaki yuvaların sıcaklığı daha düşük, Erkek bireyler daha fazla. Sıcaklık haziran gibi artışta, Dişi bireyler daha fazla. Sezon sonuna doğru sıcaklık yine düşme eğiliminde, Erkek bireylerde artış oluyor.
Nil Kaplumbağası
12 yuva tam predasyona uğradı. 3 yuva sağlam olarak korundu. Koruma yöntemi olarak yerinde kafesleme başarılı olmadığı için stryfoam kutulara taşıma tercih edildi. Toplam 55 yumurta 41 yavru çıkışı
Bilgilendirme
Yaklaşık 30000 yerli ve yabancı turiste deniz kaplumbağaları hakkında temel ve ilginç bilgiler verilmiştir. Hazırlanan bir kısa film bilgilendirme çadırında ziyaretçilere gösterilmiştir.
Son yıllardaki en yüksek yuva sayısı 2010’da gerçekleşti. Bunun nedeni; Yıllar arasındaki dalgalanmalar Çalışmaya Mayıs 2010’da başlandı Yıllardır süren koruma çalışmaları olabilir.
2010 yılı yuva sayısındaki artışa paralel olarak toplam yumurta sayısı da yüksektir 14782 yavru çıkarken, predasyonla tahrip edilmiş yumurta sayısı 10496 olarak bulunmuştur Son 5 yılın içinde denize ulaşan yavru sayısı ve yüzdesi bakımından en yüksek değer bu yıl elde edilmiştir
Comments