Hjarta og ÆðasjúkdómarLong QT Syndrome Stefán Ólafur Stefánsson
Hjarta og Æðasjúkdómar
Long QT Syndrome Stefán Ólafur Stefánsson
Hjarta og Æðasjúkdómar
Teljast til algengna heilbrigðisvandamála Eru hvað algengastir í iðnríkjum Fyrir miðja 20 öldina jókst nýgengi þessara sjúkdóma á Vesturlöndum þó hefur nýgengi þeirra dregist saman á síðustu árum
Er helst til líklegast að þakka betri læknismeðferð, aukinni hreyfingu, bættu matarræði og baráttu gegn reykingum. ‹#›
Hjarta og Æðasjúkdómar
Flest dauðsföll talin vera vegna æðakölkunar sjúkdómur sem herjar oftast á ósæð Við æðakölkun þrengjast æðarnar og minna blóð kemst til vefja líkamanns en ella Við greiningu byggir læknir fyrst og fremst greiningu sína á sjúkrasögu einstaklingsins
hörðnun æðaveggja vegna uppsafnaðrar fitu 3. hvort æðakölkun liggi í ættinni og öðrum heilbrigðisþáttum sjúklings. Til frekari stuðnings eru gerðar rannsóknir með tilliti til þess hvaða æð læknirinn telur að sé stífluð. T.d hjartalínurit, sneiðmynd af höfði eða ómskoðun af æðum í ganglimum. ‹#›
Æðakölkun-áhættuþættir
Áhættuþættir fyrir æðakölkun eru eftirfarandi: Hækkað blóðgildi kólesteróls sem tengist mikilli fituneyslu, mettaðri fitu og kólesterólmyndun Fjölskyldusaga um æðakölkun Háþrýstingur Tóbaksreykingar
Hjartasjúkdómar og erfðir
Erfðaupplagið sem veldur hjartasjúkdómum of óljós Einkum þó karlmenn sem eru í meiri hættu Stöðugar rannsóknir í gangi til að reyna draga fram þennan þátt erfða í hjartasjúkdómum
Hjartagallar
Liggja oftar en ekki í erfðum árlega fæðast um 70 börn á íslandi með hjartagalla meðhöndlaðir með skurðaðgerð, hjartaþræðingu eða lyfjagjöf Algengast er að þeir séu greindir strax við fæðingu en geta þó komið seinna fram.
2. Helmingur þessara barna þarf að gangast undir aðgerð og sum jafnvel oftar en einu sinni ‹#›
Long QT syndrome/ Lang QT
hjartasjúkdómur sem kom fram á sjónarsviðið árið 1957 orsakast af stökkbreytingu í jónagöngum Langt QT orsakast af göllum í mjög litlum Na+ eða K+ jónagöngum í hjartafrumum Jónagöng í heilbrigðu hjarta gerir jónum kleyft að ferðast inn og út úr hjartafrumum
Aðeins 15 ár sem í raun hann hefur verið rannsakaður þegar hjartað okkar dælir blóði þá þarf rafkerfi hjartans að “hlaða” á milli slaga. Í einstaklingum sem hafa Langt QT er rafkerfið of lengi að hlaða sem veldur því að hjartað er næmara fyrir taktbreytingum eða öðru nafni hjartsláttarflökti sem getur valdið því að það hættir að dæla blóði um líkamann ‹#›
Long QT syndrome
hreyfingar á þessum jónum valda framleiðslu og endurhleðslu á rafboðum hjartans. Í einstaklingum með Langt QT opnast jónagöngin ekki rétt þegar hjartað endurhleðst veldur því að jónin hreyfast ekki á réttum tímum Enn ekki búið að átta sig á sjúkdómnum til fullnustu
Það sem fræðimenn vita þó ekki er hvernig jónagöngin tengjast taktbreytingum sem fylgit QT syndrome en þó er vitað að gölluð jónagöng gerir rafkerfi hjartans óstöðugt sem getur valdið hjartaflöktri. ‹#›
Orsök
1 af hverjum 5-7000 einstaklingum eru með Long QT syndrome orsök hans eru talin vera erfðagalli eða hann sé áunnin Ef hann er áunnin er það vegna misnotkunar lyfja eða jónaefna ójafnvægi Áunna gerðin mikið algengari
3. þ.e. of mikið eða of lítið af vissum jónum eins og t.d. of lítið af kalíum eða kalsíum í líkamanum ‹#›
Erfðagallinn
í 85% tilfellum sem það erfist frá foreldri í 15% tilvika stökkbreyting sem á sér stað í einstaklingnum sjálfum Tvær genastökkbreytingar valda 90% þessara tilfella LQTS1 og LQTS2
fólki með þennan erfiða sjúkdóm ráðlagt að forðast hættu á stressi, taka þátt í keppnisíþróttum og að varast öll lyf sem valda auknu QT bili. ‹#›
Langt QT á íslandi
Á íslandi eru 3 fjölskyldur sem hafa heilkenni Lang QT-bils Í tveimur af fjölskyldunum hafa þær sitthvorta stökkbreytinguna. Önnur er í geni sem kallast KCNQ1 en hin í HERG geninu Ekki búið að finna genið í minni ætt Sjúkdómurinn getur verið á allt að 20 genum
Ein fjölskyldan er mjög stór og þar eru þekktir fjórir ættliðir sem bera sjúkdóminn en hinar fjölskyldurnar eru minni. Þar hafa þó nokkrir ungir einstaklingar dáið skyndidauða. ‹#›
Hvernig er Lang QT greint?
Tvennskonar próf Hjartalínurit, þar sem sést bil á milli Q og T Rannsaka gen einstaklingsins Hjartalínuritið talið betra
Meðhöndlun sjúkdómsins
Öllum tilfellum lyfjagjöf Þeir sem eru í meiri hættu fá bjargráð græddan í sig að auki Tækið fylgist með hjartslætti einstaklingsins Getur veitt hjartanu kraftmikið stuð og bjargað lífi einstaklingsins.
undirstaðan eru beta-blockerar. Beta Blockerar stuðla að því að rafkerfi hjartans fari ekki í óreglu þegar losun á adrenalíni á sér stað, s.s vegna stress, ofsahræðslu eða vegna þess að einstaklingi er brugðið af einhverjum orsökum ‹#›
Bjargráður
Oftast grætt fyrir neðan öxl sjúklings Tveir þræðir þræddir að hjartanu, Önnur í gegnum Vinstri viðbeinsbláæð og þaðan inní vinstri uparms og höfuðbláæð sem gengur inn í efri holæð. Þaðan liggur hún svo í hægri gátt. Hin leiðslan liggur inní hægri slegil.
Hvað er hægt að gera?
Hjarta og Æðasjúkdómar eru vaxandi vandamál í okkar nútíma samfélagi fólk fær þó hjarta eða æðasjúkdóm þó ekki séu neinir áberandi áhættuþættir til staðar Erfðasjúkdómar að mörgu leyti Margt í sambandi við sjúkdóma hjartans enn ekki vitað
lífshættir okkar einkennast mjög af vanþjálfun og hreyfingarleysi, ofnæringu og streitu. ‹#›
Heimildaskrá
Bogi Ingimarsson, 1995, Sjúkdómar í Mönnum, Iðnú, Reykjavík Cygankiewicz I. og Zareba W. Progress in Cardiovascular Diseases Volume 51, þriðja útgáfa, Nóvember-Desember 2008, bls 264-278 (http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B75BG-4TYS5N9-8&_user=5915660&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000068853&_version=1&_urlVersion=0&_userid=5915660&md5=906bd49da39b37e2a357e1525ad7fcdf. Skoðað 7. mars 2009 Doktor.is, ,,Hvað eru hjarta og æðasjúkdómar”. Vísindavefurinn ,http://visindavefur.hi.is/svar.php?id=50567. Skoðað 9. mars 2009 E.P Solomon-G.A Philips, 1995, Líffæra og Lífeðlisfræði, Iðnú, Reykjavík Long-QT-Syndrome.com, 2005 ,,An introduction to Long QT syndrome”. Long QT Syndrome.com,, http://www.long-qt-syndrome.com/long_qt_syndrome_intro.html. Skoðað 4. mars 2009
Comments