EstoniaEstonia, Republika Estońska – państwo w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, powstałe po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską. Całkowita granica lądowa: 633 km Długość wybrzeża: 374 km Długość granic z sąsiadującymi państwami: Łotwa 339 km, Rosja 294 km Spis treści
Estonia
Estonia, Republika Estońska – państwo w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, powstałe po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską. Całkowita granica lądowa: 633 km Długość wybrzeża: 374 km Długość granic z sąsiadującymi państwami: Łotwa 339 km, Rosja 294 km Spis treści
Dane administracyjne
- Konstytucja- Konstytucja Estonii -Język urzędowy -estoński - Język używany- estoński, rosyjski - Stolica- Tallinn - Ustrój polityczny -republika parlamentarna - Typ państwa- demokracja - Głowa państwa prezydent- Toomas Hendrik Ilves - Szef rządu premier- Andrus Ansip - Powierzchnia- całkowita-45226km2 - Liczba ludności - • całkowita-1 307 600 - • gęstość zaludnienia-29 osób/km2 - Jednostka monetarna 1 korona estońska - Niepodległość od Niemiec-24 lutego 1918 - Religia dominująca -luteranizm - Domena internetowa .ee - Kod samochodowy EST - Kod telefoniczny +372 - zatrudnienia:– rolnictwo 11% – przemysł 20% – usługi 69%udział % – przemysł 28% – usługi 68,6% Spis treści
Geografia
W skład Estonii wchodzi ponad 1500 wysp i wysepek w Zatoce Ryskiej o łącznej powierzchni 4,2 tys. km² Zachodnie wybrzeże silnie rozczłonkowane, niskie, północne – wysokie i strome. Większość obszaru stanowią tereny nizinne średnia wysokość 50 m z najwyższym wzniesieniem Suur Munamagi, sięgającym 318 metrów n.p.m. Rzeźba polodowcowa moreny, drumliny, ozy, jeziora. W północno-wschodniej części wysoczyzna Pandivere wys. do 166 m. na południu i południowym wschodzie wzniesienia Sakala, Otepää i Haanja (do 318 m). Klimat umiarkowany, przejściowy między morskim i kontynentalnym. Średnia temperatura w najchłodniejszym miesiącu w lutym wynosi od –6 °C na wschodzie, do –2 °C na zachodnich wyspach, w lipcu 16-17 °C. Suma roczna opadów 600-700 mm, maksimum od lipca do września. Gęsta sieć rzeczna, zwłaszcza w południowej części, główne rzeki: Narwa, Ema, Parnawa; ponad 1000 jezior (ok. 5% powierzchni kraju), największe Pejpus graniczne z Rosją. Estonia leży w strefie lasów mieszanych. Na ubogich glebach piaszczystych rosną bory sosnowe z sosną zwyczajną, na glebach bardziej żyznych lasy świerkowe ze świerkiem pospolitym, niekiedy ze znacznym udziałem dębu szypułkowego i innych drzew liściastych. Lasy zajmują ok. 18% powierzchni kraju, torfowiska przeważnie wysokie i tereny podmokłe – 20%. Na wschód od Tallina na wybrzeżu Zatoki Fińskiej Park Narodowy Lahemaa. Spis treści
Gospodarka
Kraj przemysłowo-rolniczy. Do 1991 wchodził w skład nadbałtyckiego regionu ekonomicznego ZSRR, silnie uzależniony od importu surowców i paliw. Reforma systemu gospodarczego została zapoczątkowana przed uzyskaniem niepodległości. Estonia jako pierwsze z państw powstałych po rozpadzie ZSRR opuściła w 1992 strefę rublową. Obecnie dynamicznie rozwijający się kraj średniorocznie 9-12%, gospodarka oparta o usługi 69%. Przemysł to 28% PKB, a rolnictwo zaledwie 4%. Duża komputeryzacja państwa. Znaczne pozyskanie torfu. Silnie rozwinięty przemysł maszynowy, elektroniczny, drzewny i meblarski, chemiczny i spożywczy. Głównym ośrodkiem jest stolica Tallin. Produkcja energii 8,8 ,piwa 95 mln litrów. Uprawa głównie jęczmienia, pszenicy, ziemniaków i żyta, w hodowli większe znaczenie ma trzoda i bydło mięsne. Pomyślnie rozwija się rybołówstwo – 104 tys. ton ryb. Port morski w Tallinie należy do większych na Bałtyku. Sieć drogowa liczy 28 tys. km, a jej uzupełnieniem jest 958 km kolei . Coraz większe znaczenie ma turystyka (dochody przekraczają pół miliarda dolarów). Eksport 9.65 mld dolarów import 12.61 mld (2006)dolarów. Wartość PKB w 2004 roku wyniosła 7,2 mld euro, czyli 5,4 tys. na mieszkańca. Bezrobocie: średnio 2% regiony zamieszkane przez Rosjan 10%. Spis treści
Podział administracyjny Spis treści
Rolnictwo
Użytki rolne zajmują 32% powierzchni kraju . Zbiory zbóż jęczmień, owies, pszenica 643 tys. t rośliny pastewne gł. wieloletnie trawy, ziemniaki (0,6 mln t), len, w strefach podmiejskich – warzywa. Intensywna hodowla bydła mleczno-mięsnego (758 tys. sztuk k, trzody chlewnej typu mięsnego (1 mln), owiec, kóz, drobiu. Rybołówstwo morskie, głównie porty rybackie: Tallinn, Parnawa, Haapsalu i Kuressaare dane z 2000 Spis treści
Struktura etniczna
Po zajęciu Estonii przez ZSRR, do tego kraju przesiedlono wielu Rosjan i innych Słowian stanowiących dziś ponad 28% mieszkańców kraju, ludzie ci w dużej części nie znają języka estońskiego, dlatego nie mogą zdać egzaminu przyznającego obywatelstwo estońskie. Po odzyskaniu niepodległości Estonii obywatelstwo estońskie nie zostało przyznane przywiezionym za ZSRR Rosjanom i ich potomkom, muszą oni ubiegać się o nie tak jak obcokrajowcy. Narodowości według spisu z 2000 roku: - 67,9% Estończycy - 25,6% Rosjanie - 2,1% Ukraińcy - 1,3% Białorusini - 0,9% Finowie - 2,2% inni Spis treści
Religia
Estonia jest krajem silnie zlaicyzowanym, wyznaniem tradycyjnym jest Luteranizm (Protestantyzm). Struktura: - protestantyzm 13,8% (głównie Estończycy, a także fińskie i łotewskie mniejszości narodowe) - prawosławie 12,7% - katolicyzm 0,3% (głównie Polacy i Litwini) - inni 0,4% - bezwyznaniowi 72,8% Spis treści
Język
Oficjalnym językiem kraju jest język estoński, blisko spokrewniony z językiem fińskim, i tak jak fiński zawiera wiele słów szwedzkiego pochodzenia. Podczas ery radzieckiej język rosyjski był obowiązkowo nauczany w szkołach i stąd powszechna jego znajomość, nie tylko wśród etnicznych Rosjan, ale również wśród starszych, 30-70-letnich Estończyków. Historia Estonii sprawia jednak, że nawet znający język rosyjski Estończycy nie chcą go używać i w praktyce wolą porozumiewać się w dowolny inny sposób, przy pomocy kilku znanych słów angielskich lub na migi. Współcześnie w szkołach, jako pierwszy obcy język wykładany jest raczej angielski, który jest stosunkowo powszechnie znany wśród młodych ludzi Spis treści
Polacy w Estonii
-Emigracja polska do Estonii w latach 30. XX w. liczyła ok. 1 tys. osób. Polacy skupiali się głównie w Tallinnie, Narwie i Tartu. Byli to głównie rzemieślnicy i robotnicy. Pierwsze polskie organizacje w Estonii to: założony w 1929 roku Związek Narodowy Polski Jutrzenka w Tartu i założony w 1930 Związek Narodowy Polaków w Estonii w Tallinnie . Rozwijano działalność kulturalno-oświatową chóry, biblioteki, teatry amatorskie i kółka samokształceniowe języka polskiego, historii i geografii. W 1934 utworzono w Tallinnie pierwszą polską drużynę harcerską. W 1937-1939 w Estonii pracowało sezonowo około 4 tysięcy robotników rolnych, głównie z województwa wileńskiego i nowogrodzkiego. Część pozostała na stałe. W 1939 liczbę Polaków w Estonii szacowano na 1,5 tys. osób. 1940-1941 i 1944-1945 prześladowania ludności polskiej przez NKWD .Obecnie Estonię zamieszkuje 2,2 tys. Polaków Spis treści
Hymn Estonii
Hymn państwowy Estonii. Słowa pieśni napisał Johann Voldemar Jannsen, popularny estoński działacz narodowy. Muzyka została zapożyczona z hymnu fińskiego, skomponowanego przez Friedricha Paciusa. oto słowa hymnu estońskiego przetłumaczone na język polski Moja rodzinna ziemia Moja rodzinna ziemio, moje radości i szczęście, jakżeś ty piękna! W całym świecie nie znajdę takiego miejsca, które pokochałbym tak jak Ciebie, moja rodzinna ziemio! Moja kołyska stała na twej ziemi, którą błogosławi mój trud. Do ostatniego tchu moja wdzięczność dla ciebie, do śmierci będę wierny tej, która jest moim skarbem, Tobie ojczyzno moja! Niech Bóg ma Cię w opiece ojczyzno moja ukochana! Niech chroni od złego, niech błogosławi łaskawie wszystkim poczynaniom twoim, kochana ojczyzno ma. Spis treści
Parki Estonii
w Estonii występują 3 parki narodowe ----Park Narodowy Karula leży w południowej Estonii, ok. 70 km na południe od miasta Tartu. Utworzony został w 1993 r., uprzednio, od 1979 r., istniał tu obszar chronionego krajobrazu. Powierzchnia parku wynosi ok. 123 km2. ----Park Narodowy Lahemaa leży w północnej Estonii, nad Zatoką Fińską, ok. 70 km na wschód od Tallinna. na pułnocnej części dominują wybrzeże i liczne przybrzeżne bezludne wysepki, ukazujące niepowtarzalny świat roślinny. Dalej dominują zalesione wzgórza morenowe, mokradła i jeziora z wieloma różnorodnymi gatunkami zwierząt. Małe miejscowości położone na terenie parku zachowały do dzisiaj swój pierwotny urok. ---- jednaj największym z nich jest Park Narodowy Vilsandi leży w zachodniej Estonii, na zachodnim brzegu wyspy Sarema. Jest najstarszym parkiem narodowym w Estonii, utworzony został 21 września 1971 r. Już od 1910 r. istniał tu rezerwat ptaków, a od 1957 r. obszar ochrony przyrody. Powierzchnia parku wynosi 237,59 km2, z czego 105 km2 stanowi morze.ma ona powieszchnie 725km2 Spis treści
Ustrój polityczny
-Republika, funkcje głowy państwa sprawuje prezydent, wyłaniany przez parlament -na 4-letnią kadencję. Władza ustawodawcza w rękach jednoizbowego parlamentu – -Zgromadzenia Państwowego Rigikogu, liczącego 101 deputowanych, wybieranych w -wyborach powszechnych na cztery lata. Władzę wykonawczą sprawuje rząd. Spis treści
Warto wiedzieć
Południowa część Estonii jest zdecydowanie pagórkowata, w przeciwieństwie do północnej, o równinnym ukształtowaniu terenu. W zachodniej Estonii znajdują się liczne wyspy. Warto odwiedzić wyspę Vormsi, gdzie znajdują się trzy latarnie morskie. To miejsce cieszy się szczególnym zainteresowaniem ze strony miłośników turystyki rowerowej. Niezwykle malownicze krajobrazy oraz wszechogarniającą ciszę oferuje wyspa Hiiumaa. Na półwyspie Ristna panują wietrzne warunki pogodowe. Tutaj znajduje się także ważny ośrodek surfingu w Estonii. Kto chciałby uzyskać piękną opaleniznę, ten koniecznie powinien korzystać z uroków piasków plaży w Luidja. To wyborne miejsce, gdzie każdy turysta może obcować sam na sam z urokiem przyrody. Kaerdla, niezwykle urocze estońskie miasteczko, słynie z kolorowych, drewnianych domów wraz z pięknymi ogrodami. W mieście Tartu, pod względem wielkości plasującym się na drugim miejscu w Estonii, zwraca uwagę usytuowana w pobliżu uniwersytetu rzeźba dwóch całujących się studentów. Nie sposób pominąć skansenu w Karilatsi, gdzie znajduje się pokaźna ekspozycja sprzętu rolniczego, używanego w przeszłości na tych obszarach. Spis treści
Herb
Herb Estonii w wersji skróconej Spis treści
Herb
Herb w wersji rozszerzonej Spis treści
Flaga Estonii
Spis treści
Mapa Estonii
Spis treści
- Estonia - Dane administracyjne - Geografia - Gospodarka - Rolnictwo - Podział administracyjny - Struktura etniczna - Religia - Język - Polacy w Estonii - Hymn Estonii - Parki Estonii - Warto wiedzieć - Ustrój polityczny - Herb - Herb - Flaga Estonii - Mapa Estonii - Bibliografia - Prezentacje wykonał
Bibliografia
www.wikipedia.pl www.ściąga.pl www.Przewodnik.onet.pl www.uniaeuropejska.pl Spis treści
Comments