DOĞRU BİLGİ OLANAKLIDIRÜnite 2 İnsanın doğru bilgiye ulaşabileceğini ileri süren anlayışlardır. Bu anlayıştaki düşünürler doğru bilgiye ulaşmanın olanağını farklı entelektüel yeteneklere bağlamışlardır. İnsanın doğru bilgiye ulaşırken kullanmış olduğu entelektüel yetenekler akıl, sezgi, duyum süreci, deney gibi yetenekler olarak karşımıza çıkarlar.
DOĞRU BİLGİ OLANAKLIDIR
Ünite 2 İnsanın doğru bilgiye ulaşabileceğini ileri süren anlayışlardır. Bu anlayıştaki düşünürler doğru bilgiye ulaşmanın olanağını farklı entelektüel yeteneklere bağlamışlardır. İnsanın doğru bilgiye ulaşırken kullanmış olduğu entelektüel yetenekler akıl, sezgi, duyum süreci, deney gibi yetenekler olarak karşımıza çıkarlar.
‹#›
1 Ünite 2 Akılcılık Rasyonalizm Doğu bilginin akıl ile olanaklı olduğunu benimseyen öğretilerin adıdır. Akılcı öğretide iki ana anlayış söz konusudur. Bunların ilki bilgilerin doğuştan hazır olarak insan aklında bulunduğu anlayışıdır. İlk temsilcilerini Antik Çağ’da gördüğümüz bu anlayışa göre insan bilgi ile doğar. Diğeri ise insan aklı birtakım ilkeler ya da yetilerle donatılmış olduğu ve bunun da doğuştan hazır bulunduğu anlayışıdır. Bu anlayışa göre, evreni oluşturan tüm nesneler hakkında kesin bilgi edinmemiz için sadece bu ilkelere uygun bir biçimde mantığımızı kullanmamız yeterlidir.
‹#›
Akılcı Düşünürler (Rasyonalistler)
Antik Çağda Atina 1 Sokrates 2 Platon 3 Aristoteles Ünite 2
‹#›
Sokrates (İ.Ö. 469 - 399 )
Bilgi doğuştandır. İnsan dünyaya bilgiyle gelir. Fakat insan dünyaya geldiğinde sahip olduğu bilgiyi unutur. Bilgi ruhunun derinliklerinde saklı olarak var olmaya devam eder. O nedenle bilgiyi doğurtmak, yani sahip olunan bilgilerin bilinç düzeyine çıkarılması gerekir. 1 Ünite 2
‹#›
Öğretmek isteyenin yapması gereken şey ruhta doğuştan var olan bilginin açığa çıkartılmasıdır.
Doğuştan var olan bilgilerin yeniden öğretilmesi mümkün değildir. Öğretmenlerin bu nedenle para almaları doğru değildir. Sokrates Ünite 2
‹#›
Bölümlerle Düzenleme Nasıl mı? Bunun için yapılması gereken uygun sorular sormaktır. Sokrates uygun sorularla kölenin ruhunda dik üçgen bağıntısının var olduğunu gösterir.
‹#›
Sokratik diyalogların karakteristiği, doğruluğundan kuşku duyulmayan temel kavramların aslında pek de açık olmadığıdır. «Bir tek şey biliyorum, o da hiçbir şey bilmediğimdir» diyerek yola çıkan düşünürün amacı doğru bilgiye ulaşmaktır. Çünkü ona göre bilgi sahibi olmak, aynı zamanda erdemli olmaktır. Sokrates Ünite 2 Çünkü Sokrates, bilgelikleriyle ünlenenlere hem de kendi alanlarında yöneltip onları bunalttığı sorularla, bildiklerini sandıkları şeylerin hiç de öyle olmadığını gösterir. Buna “çürütme” (elenchos) denir. Bunu yaparken kullandığı alaycı dil (İRONİ) de başına büyük dertler açacaktır.
‹#›
Ya sonuç … Ölüme mahkum edilir! Ve Atina Demokrasisi Sokrates’i «ölüm» cezası ile yargılar. Ünite 2 Ölüm ya sonsuz bir uykudur, Ya da başka bir dünyaya göç etmektir. O halde, «ölüm» ceza olamaz!
‹#›
Platon’a göre bilgiler ruhta doğuştan vardır. Bunun nedeni insanın bu dünyaya gelmeden önce idealar evreninde yaşamış olmasıdır. Bu dünyada ideaları unutan insan fenomenler peşine düşer. Fenomenlerin bilgisi doxadır. Fenomenlerin bilgisine duyularla ulaşılabilir. İdeaların bilgisi epistemedir. İdeaların bilgisi ise ancak akılla kavranabilir. Epistemeye ulaşmak, ideaları anımsamakla olanaklıdır. İdeaları anımsayanlar Filozoflardır. Platon’un Bilgi Anlayışı Ünite 2
‹#›
ARİSTOTELES (İ.Ö. 384 - 322) Öğretmeninden farklı bir dünya görüşü vardır Akademia’nın en parlak öğrencisidir. Platon ölünce Akademia ile arası açılır. Asos’a gelir, öğretmenlik yapar. Oradan Midilli’ye geçer. Büyük İskender’in önce öğretmeni sonra da danışmanı olur. Atina’ya döner ve kendi okulunu açar: LİSE (Lykeion) Büyük İskender ölünce Atina’da başı derde girer. Tıpkı Sokrates gibi din düşmanlığı ile suçlanır. Atina’dan kaçar. Sürgünde ölür.
Ünite 2 ARİSTOTELES (İ.Ö. 384 - 322) Akademia’nın en parlak öğrencisidir. Platon ölünce Akademia ile arası açılır. Asos’a gelir, öğretmenlik yapar. Oradan Midilli’ye geçer. Büyük İskender’in önce öğretmeni sonra da danışmanı olur. Atina’ya döner ve kendi okulunu açar: LİSE (Lykeion) Büyük İskender ölünce Atina’da başı derde girer. Tıpkı Sokrates gibi din düşmanlığı ile suçlanır. Atina’dan kaçar. Sürgünde ölür. Öğretmeninden farklı bir dünya görüşü vardır
‹#›
Comments