Breytingar á vinnumarkaði September ´09 Gunnar Haugen
Breytingar á vinnumarkaði
September ´09 Gunnar Haugen
‹#›
Efni Aðeins um gögnin Framboð og eftirspurn eftir starfsfólki Helstu ástæður atvinnuleitar Hegðun atvinnuleitenda Hvað telja atvinnuleitendur mikilvægast við störf Ímynd starfsgreina Væntingar atvinnuleitenda um laun
‹#›
Aðeins um gögnin
Skráningu á atvinnuauglýsingum úr blöðum Skráningakerfi / umsóknarkerfi Capacent Ráðninga Könnun á Ráðningavef Capacent undir “Störf í boði” Vefinn heimsækja (skv. Nordic eMarketing) rúmlega 20.000 á mánuði. Að jafnaði svara um 43% (milli 96% og 10%) af nýskráningum könnunni. Niðurstöður byggja á tveimur söfnunartímabilum. Frá október 2005 til ágúst 2006 annarsvegar og, Frá júní 2008 til ágúst 2009 hinsvegar. Alls 3783 gild svör 44% frá körlum og 56% frá konum. 877 svarendur með grunn- og framhaldsskólamenntun, 699 með starfsnáms- eða sérskólamenntun 1943 með háskólamenntun Þar sem um er ræða sjálfsvalskönnun er ekki hægt að fullyrða neitt um að hve miklu leyti svörin endurspegla alla atvinnuleitendur, eða íslendinga í heild sinni. Svörin eru áhugaverðust þegar þau eru skoðuð m.t.t. þeirra breytinga sem orðið hafa á vinnumarkaði. Niðurstöðurnar gefa þó sterka vísbendingu um væntingar virkra atvinnuleitenda. “Virkni” mælingar
Stoppa stutt við þetta, vísa i að hægt sé að downloada glærunum og kynna sér þetta í þaula. ‹#›
Framboð og eftirspurn? - Hverjir eru án atvinnu?
Skv. Vinnumálastofnun (júlí 09) þá er atvinnuleysi gríðarlega tengt menntun – 49% atvinnulausra hafa eingöngu lokið grunnnámi 14% framhaldsskóla. Allar stéttir og menntunarstig eiga þó sína fulltrúa í röðum atvinnulausra. T.a.m. eru rétt um 1000 forstjórar og framkvæmdastjórar (7%) á skránni og um 2000 (14%) langskólagengnir sérfræðingar af ýmsum toga.
Atvinnuleitendum hefur fækkað. Atvinnuleitandi er einstaklingur sem er til í að skoða aðra vinnu, jafnvel þó að viðkomandi sé enn i starfi. Það sem gerst hefur er að fyrir hrun voru á mili 55 og 60 þúsund einstaklingar virkir í sinni atvinnuleit, en eftir hrun eru það einungis um þriðjungar af þeim fjölda – og hlutfall atvinnulausra í þeim hópi hefur aukist mikið ‹#›
Framboð og eftirspurn - “Virkir atvinnuleitendur” Þar sem talað er um samanburð fyrir og eftir er miðað við svör til og með september 2008 (2267 svör) og hins vegar frá og með október 2008 (1516 svör)
‹#›
Ástæður atvinnuleitar - Hverjir eru að leita sér að vinnu?
Samsetninga svarenda í könnun okkar endurspeglar atvinnulausa að einhverju leiti, en ekki öllu. Þessu fylgja breytingar Umsækjandi í dag er að leita að vinnu af því að hann þarfnast hennar. Ekki endilega vegna þess að hann langi sérstaklega í tiltekið starf. Þetta hefur áhrif á öll samskipti við fólk. En, enn er hópur fólks sem er til í að skoða störf, starfsins vegna. Þessir eru í vinnu, telja sig ekki atvinnulausa og eru virkir í atvinnuleit, alls um 35% en voru um 75%
Langstærsti einstaki hópurinn er í dag einstaklingar án atvinnu, eða með skert atvinnuöryggi. Við metum það svo að hópurinn virki atvinnuleitendur hafi dregist saman um nær 75%. Í stað þess að um 60.000 manns hafi verið tilbúið að skoða störf í boði, eru það núna aðeins um 18.000 (atvinnulausir + ca. 3000) ‹#›
Eftirspurn - Atvinnuauglýsingar í blöðunum Fjöldi starfsauglýsinga í blöðum – hver auglýsing getur auglýst fleira en eitt starf, og hvert starf getur verið talið oft. Upplýsingar fengnar úr gagnasafni Capacent um auglýsingamarkaðinn. Gögnin byggja á talningu atvinnuauglýsinga Fjöldi atvinnuauglýsinga gefur til kynna eftirspurn eftir vinnuafli. 2005 2006 2007 2008 2009 Áhugavert að velta því fyrir sér hvort síðari hluti 2009 verði líkur 2005/2006. Framreiknuð fyrsta vika september bendir til að svo geti orðið
Upplýsingarnar úr AUM sýna hvernig eftirspurn eftir fólki var, hvernig hún breyttist og hvað er að gerast núna. Miðað við þessi gögn er ástandið núna ekki mjög langt frá þeirri stöðu sem var 2005. Líklega heldur fleiri en eitt starf á bakvið hverja auglýsingu. ‹#›
Hegðun atvinnuleitenda -
Maður skildi ætla að með fækkun atvinnuauglýsinga og auknu atvinnuleysi fjölgaði atvinnuleitendum verulega Að mestu v. hópuppsagna 2005 2006 2007 2008 2009 Gögn fengin úr ráðningagrunn Capacent Ráðninga
‹#›
Hegðun atvinnuleitenda – Leit að vinnu Spurt var: “Í hve miklu mæli leitar þú ....”
s Mesta breytingin er á hegðun atvinnulausra. Þessi hópur leitar mest beint til fyrirtækja. Hugsanlega til fyrri vinnuveitenda Netið nota 59-83% Dagblöð nota 50 -73%
‹#›
Hegðun atvinnuleitenda - Búferlaflutningar? Eru atvinnuleitendur til í að flytja – og þá hvert?
Þeim sem eru til í að skoða flutninga á annað svæði, hefur fjölgað verulega. Okkar reynsla er þó að margir hætti við þegar á hólminn er komið. Einn af hverjum fimm er til í að skoða að flytja austur, einhver aukning á þeim sem gætu hugsað sér Akureyri, Ísafjörður er enn minnst vinsæll, þrátt fyrir að hafa aukist verulega, en aðrir kjarnar standa í stað. Því miður höfum við ekki spurt um flutning erlendis en umferð um hlekk okkar á störf í boði í danmörku hefur aukist um ‹#›
Hegðun atvinnuleitenda – Búferlaflutningar?
Kemur á óvart, hversu lítið meira atvinnulausir eru tilbúnir til að flytja. M.t.t. búferlaflutninga hafa þeir sömu ætlanir og fólk í vinnu Einstaklingar með háskólapróf almennt frekar til í að flytja, en aðeins færri til í það eftir 1. október
Þeim sem eru til í að skoða flutninga á annað svæði, hefur fjölgað. Okkar reynsla er þó að margir hætti við þegar á hólminn er komið. Einn af hverjum fimm er til í að skoða að flytja austur, einhver aukning á þeim sem gætu hugsað sér Akureyri, Ísafjörður er enn minnst vinsæll, þrátt fyrir að hafa aukist verulega, en aðrir kjarnar standa í stað. Því miður höfum við ekki spurt um flutning erlendis. Það er rétt að árétta með þessari glæru að við séum alls ekki að álykta um alla atvinnulausa. Gefur til kynna að búferlaflutnigur séu spurning um tíðaranda frekar en atvinnu ‹#›
Ímynd fyrirtækja Spurt var: “Hvað af eftirtöldu skiptir þig mestu máli við val á fyrirtæki?” Það kemur á óvart hversu litlar breytingarnar eru Það kemur á óvart hversu litlar breytingarnar eru og enn meira á óvart hversu líkir atvinnulausir eru fólki í vinnu
Kynjamunur einhver. Snýr að væntingum með laun (konur raða því neðar), sveigjanleika vinnu (konur leggja frekar áherslu á þann þátt) og mikilvægi vinnu erlendis (konur velja það í innan við 1% tilvika) ‹#›
Ímynd starfsgreina Spurt var: “Hversu mikinn eða lítinn áhuga hefur þú á að vinna hjá eftirfarandi tegundum fyrirtækja?” Starfsgreinar með jákvæðar breytingar
‹#›
Atvinnuleitendur – Hvaða væntingar gera þeir sér um laun?
Það er ljóst að fólk með háskólapróf hefur hærri væntingar um laun en aðrir. Töluverður munur er á væntingum til launa eftir kyni, og virðist hafa dregið í sundur með kynjunum síðustu 2 ár. Munið að væntingar eru ekki sama og það sem maður á endanum fær Spurt var: “Hvaða væntingar gerir þú þér um mánaðarlaun (þ.e. föst laun með hlunnindum en án yfirvinnu) í nýju starfi miðað við 100% starf?”
Ræða hvort konur séu raunsærri en karlar. Má líka velta því upp hvort þessi svarhegðun endurspeglist í launakröfum hjá vinnuveitenda og hvort það útskýri einhvern hluta launamunar kynjanna (hugsanlega er búið að rannsaka það í þaula). Það má skoða þennan kynjamun með ýmsum hætti, og þegar tekið er tillit til starfa þá er oftar munur milli kynjanna ‹#›
Atvinnuleitendur – Hvaða væntingar gera þeir sér um laun?
Atvinnuleitendur hafa væntingar um að fá áþekk laun og þeir hafa verið með í sínum fyrri störfum. Spurt var: “Hvaða væntingar gerir þú þér um mánaðarlaun (þ.e. föst laun með hlunnindum en án yfirvinnu) í nýju starfi miðað við 100% starf?”
‹#›
Samantekt
Jafnvægi, eða botni gæti verið náð í eftirspurn eftir starfsfólki. Gera má ráð fyrir að ekki losni færri en 10.000 stöður á árinu, hugsanlega fleiri. Hópur virkra atvinnuleitenda hefur minnkað þegar á heildina er litið – í sumum greinum hefur dregið úr framboði á starfsfólki. Stærri hópur atvinnuleitenda segist tilbúinn til að skoða flutning í aðra byggðakjarna nú en áður. Þó ekki allir. Atvinnuleitendur gætu verið duglegari að nota fleiri leiðir í atvinnuleit en þeir nú gera Umsækjendur gera mjög áþekkar kröfur til starfsþátta fyrir og eftir hrun - óháð atvinnustöðu sinni Ástæður atvinnuleitar hafa óveruleg áhrif á væntingar til launa. Nokkrar breytingar eru á því í hvaða starfsgreinum fólk vill helst starfa. Háskólamenntaðir karlar vænta hærri launa en konur með sambærilega menntun.
‹#›
Comments