ÇOCUKLARDA BAŞAĞRISI ve MİGREN Prof. Dr. Yüksel YILMAZ
Sunum içeriği Çocuklarda başağrısı sıklığı Başağrısı sınıflaması Etyolojisi Başağrısı olan çocuğa yaklaşım Primer başağrıları
“Ağrı insanlık için zalim bir hükümdar, hatta ölümden daha korkunçtur.”
“Ağrı dindirmek Tanrı sanatıdır” “Ağrı Tanrı’nın insanlara vermiş olduğu en önemli nimettir.” Hipokrat MO 400
Genetik predispozisyon Organik nedenler Kafa travması Emosyonel etkenler Yaşam biçimi (uyku düzeni, bilgisayar, beslenme ..), çevresel etkenler
Sıklık: Çocukların yedi yaşına kadar %40’ında, 15 yaşına kadar ise %75’inde en az bir kez başağrısı mevcut.
BAŞ AĞRISI
Baş ağrısı kafadaki mekanik yada kimyasal reseptörlerin uyarılması ile oluşan semptomlardır. Ağrı reseptörleri arter ve venlerde, meninkslerde, ekstrakranial damarlarda, kaviteyi saran kaslarda, boyun ve yüzde, gözde ve dişlerde bulunur. Beyin parenkim dokusu ağrı reseptörlerinden yoksundurlar. Sinir uyarıları 5. ve 9. kranial sinirler ile servikal duyu kökleri ile taşınırlar.
Vasküler Kas kontraksiyonu Traksiyon İnflamasyon
Başağrısı
Primer Sekonder Migren Sistemik hast Sıkıştırıcı-gerilim tipi MSS hast Küme Lokal patolojiler
Başağrısı SINIFLANDIRMA Yerleşimine göre Kökenine göre Patofizyolojisine göre
Ateş Sistemik enfeksiyon SSS enfeksiyon Toksinler : Kurşun , CO2 Nöbet sonrası Elektirolit dengesinin bozulması Hipertansiyon Hipoglisemi LP sonrası Travma Emboli Vasküler trombozlar Hemoraji Kollajen doku hastalıkları
KRONİK İLERLEYEN BAŞ AĞRISI
Organik beyin hastalığı ?? Yerkaplayan lezyon? Hidrosefali? Pseudotm serebri? Vaskülit?
BAŞ AĞRISI OLAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM
AYRINTILI ÖYKÜ (tanı için temel) AİLE ÖYKÜSÜ FİZİK -NÖROLOJİK MUAYENE Ön tanı-Kesin tanı Primer başağrısı Sekonder başağrısı ETYOLOJİ??
AYIRICI TANI VE LABORATUAR TESTLERİ
Öykü ve muayene bulgularına göre, primer başağrısı dışında nedenler düşünülüyorsa, ya da nörolojik bulgu varsa, ya da KİBAS bulgusu varsa, ya da kronik progresif başağrısı ise laboratuar tetkikleri gerekir. Her testin değeri klinik bulgulara göre değişir. Rutin kan testleri (hemogram, biyokimya…) bazen tanıya gitmede yardımcı olabilir (sistemik hastalıklar?). EEG’nin değeri rutinde sınırlıdır; nöbet düşünülüyorsa EEG istenebilir. MSS bulguları ile giden hastalıklarda EEG’de fokal yada generalize yavaşlamalar yada anormal nöronal deşarj görülebilir. Gronseth GS, Greenberg MK. Neurology 1995; 45: 263-267. EEG’de fokal bulgular bulgular varsa nöroradyolojik görüntüleme istenmelidir.
AYIRICI TANI VE LABORATUAR TESTLERİ
Nöroradyolojik görüntüleme primer başağrılarında (tipik migren yada gerilim tipi baş ağrısı) gerekli değildir. Nöroradyolojik inceleme: gerekli ise BBT, MRI, MR angiografi-venografi, konvansiyonal angiografi etyolojiyi aydınlatmada güvenilir veri sunar. LP intrakranial enfeksiyonda ve SAK’ta tanı yöntemidir.
Kırmızı bayraklar
a) Kısa süre içinde tek veya tekrarlayan şiddetli başağrısı b) Kronik progresif ağrı, ya da ağrının karekterinin değişmesi c) KİBAS düşündüren ağrı ya da KİBAS bulgusu (sabah erken saatlerde ağrı, kusma, uykudan ağrı ile uyanma, sabah kusmaları, öksürme ile ağrının artması..) d) Eşlik eden semptomlar (kişilik, huy, davranış , bilinç değişikliği, görme bozuklukları, ateş, nöbet..) e) Nörokutan hastalık ya da sistemik hastalık öyküsü-varlığı (hiperkoagülabiliye..), kafa travması öyküsü f) 3 yaşından küçük çocuk g) Nörolojik bulgu
Alehan F, 2003 Çocuk Sağ. Ve Hast. Dergisi
Alehan F, 2003 Çocuk Sağ. Ve Hast. Dergisi
Şiddete göre olası etyoloji:
Çok şiddetli SAK İntraserebral hemoraji Subdural hemoraji Migren Küme başağrısı Trigeminal nevralji KİBAS Orta veya hafif şiddette •Gerilim tipinden yer kaplayan lezyona dek geniş spektrum Şiddetli ve ilerleyici •SAK •İntraserebral hemoraji •Supdural hemoraji Şiddetli ve tekrarlayıcı •Migren •Küme başağrısı •Trigeminal nevralji
Çocuklarda primer başağrıları
Migren Gerilim tipi başağrısı Küme tipi (cluster) başağrısı Diğer primer başağrıları
Migren (Bo.C.Vahlquist-1955)
Paroksismal başağrısı Kusma Skotom veya ilişkili fenomenler Tek taraflı ağrı Positif aile öyküsü
Migren;
kronik paroksismal bir durumdur. beyni etkileyen en sık paroksismal hastalıktır. kusma, bulantı, fotofobi, fonofobi gibi semptomların sıklıkla eşlik ettiği orta-ağır şiddette zonklayıcı tekrarlayan başağrısı atakları ile karekterizedir. Migren, baş ağrısından öte bir durumdur.
Comments