6102 sayılı TTK’nın LİMİTED ŞİRKETLERE İLİŞKİN HÜKÜMLERİProf. Dr. ŞÜKRÜ YILDIZ İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı
6102 sayılı TTK’nın LİMİTED ŞİRKETLERE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ
Prof. Dr. ŞÜKRÜ YILDIZ İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku ABD Başkanı
2
LİMİTED ŞİRKET Limited şirketler 6762 sayılı TTK’nun m.503 -556 arasında 54 maddede düzenlenmişti. 6102 sayılı yeni TTK’da ise m. 573- 644 arasındaki 72 maddede limited şirketlere ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Yeni kanunla limited şirketler tadil edilmemiş adeta yeniden düzenlenmiştir. Yeni Kanunun mehazı 2008 tarihli İsviçre Borçlar Kanununun limited şirketlere ilişkin hükümleridir.
‹#›
3
Yeni kanun 6762 sayılı Kanunun limited şirketlere ilişkin eksik, birbiri ile çelişen uyumsuz ve yetersiz hükümlerini yeniden ele almıştır. Yeni kanunla limited şirketin de en az anonim şirket kadar ticaret hayatında işlev sahibi olması arzulanmış ve bu nedenle limited şirket biraz daha sermaye şirketine yaklaştırılmıştır. Ortakların şirketten çıkma ve çıkartılması, şirketin varlığını sürdürebilmesi ilkesi ve ayrılma akçesi açısından düzenlenmiştir. Özden yönetim ilkesi yerine seçilmiş yönetim ilkesi kabul edilmiştir. Ortaklar kurulunun toplanmasında ortak sayısına göre uygulanacak hüküm farklılığı ortadan kaldırılmıştır. YTTK limited şirketin esas sermayesini artırarak 10.000 TL yapmıştır.
‹#›
şirket sözleşmesi zorunlu içerik ve bağlayıcı olması için sözleşmeye konulması gereken kayıtlar şeklinde iki kısımda düzenlenmiştir. AB Hukukuna uygun olarak ortak sayısı bire indirilmiştir. Buna karşılık hukukumuza 1926 tarihli ETTK zamanında giren 50 ortak sınırı korunmuştur. Sisteme damgasını vuran en önemli yenilik esas sermaye payının peşin ödenmesi kuralının kabul edilmesidir. .
5
Bir ortak bir pay kuralı terk edilmiştir.Bir ortağın birden fazla paya sahip olabileceği kuralı benimsenmiştir. Payın devri basitleştirilmiştir. Limited şirketlerinde AŞ gibi intifa senedi çıkartabilmesine imkan tanınmıştır. AŞ’e ilişkin denetimin limited şirketler açısından da geçerliliği kabul edilmiştir. Mevcut ortaklık hakları güçlendirilmiş, rüçhan hakkı açıkça hüküm altına alınmıştır. Ayrıca eşit işleme tabi tutulma ve bilgi alma hakkı gibi yeni ortaklık hakları getirilmiştir.
‹#›
6
Özsermayenin yerini tutan ödünçler, ek ödeme yükümlülükleri ve yan edim yükümlülüğüne ilişkin düzenlememler yeni hükümler olarak Türk Hukukuna girmiştir. Yeni TTK’nun dikkate çeken bir başka özelliği limited şirketi AŞ yaklaştırması olmuştur. Zira AŞ ait pek çok hüküm bundan böyle limited şirketler içinde uygulanabilir hale gelmiştir.Bu ya doğrudan atıf yolu ile ya da AŞ dekine benzer düzenlemeler le sağlanmıştır.
‹#›
7
Şahıs Şirketlerine Benzer Olan Özellikler Yeni kanun limited şirketin hukuki yapısını AŞ yaklaştırıp şahıs şirketlerine has olan pek çok hüküm değiştirilmiş olmasına rağmen, limited şirketin karma yapısına uygun düşen şahıs şirketlerine has olan bazı hükümleri korumuştur. Bu bağlamda şirkete girmek (m. 595) Şirketten ayrılmak (m.638-640) özel kurallara bağlanmıştır. Ortağın haklı sebeplerle şirketin feshini istemesi, şirketten çıkması veya çıkarılması
‹#›
8
Her ortağa haklı sebeplerin varlığında seçilmiş müdürlerin yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılması veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilme hakkı (m.630 f.2) Ortaklar için bağlılık yükümü ve rekabet yasağı (m.613) Ortaklara şirket sırlarını koruma borcu yüklenmiş ve ortakların şirketin çıkarlarını zedeleyecek davranışlarda bulunması yasaklanmıştır.
‹#›
9
AŞ. hükümlerine yollama AŞ. hükümlerine on üç maddede doğrudan yollama yapılmaktadır. Ayni sermaye (m.578), intifa senetleri (m.584), esas sermayenin azaltılması (m.592), finansal tablolar ve yedek akçeler (m.610), genel kurul kurulun toplantıya çağrılması (m.617 f.3), genel kurul kararlarının iptal ve hükümsüzlüğüne (m.622), müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına (m.629 f.1), esas sermayenin kaybı ve borca batık olma haline (m.633), iflasın bildirilmesi ve ertelenmesine (m. 634),
‹#›
10
denetime (m.635), sona ermenin sonuçlarına (m.636 f.5), tasfiyeye (m.643), kurucuların, yöneticilerin ve denetçilerin sorumluluğuna (m.644), limited şirketin kuruluş eksikliği nedeni ile feshine (m.644), şirkete karşı borçlanma yasağı (m. 644), yönetim kurulu kararlarının butlanı, müdürlerin bilgi alma hakkı (m.644)
‹#›
11
. Finansal tablolarda, anonim şirkete ait hükümler limited şirkete de aynen uygulanacaktır. Böylece IFRS limited şirkette de uygulanacaktır
‹#›
12
Tanım A) Kavram MADDE 573 - (1) Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur. (2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler. (3) Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir.
‹#›
Kuruluş
. Yeni Kanun kuruluşun kurucuların esas sermayenin tamamını taahhüt edip nakit kısmınında tamamını ödemelerini ifade eden ani kuruluş ile gerçekleştirilir. . Ayrıca tamamen nakit sermaye taahhüt edilerek basit veya nakit dışı sermaye taahhüt edilerek mevsuf şekilde gerçekleştirilmesine AŞ hükümlerine atıfta bulunarak imkan tanımıştır. . Önşirket müessesesi limited şirket açısından da benimsenmiş ve kuruluş anı ile tüzel kişiliğin kazanılma hali birbirinden ayrılmıştır. . Güvenli ve şeffaf kuruluş ilkesi gereği TS verilecek belgeler arasında kurucular beyanı ve işlem denetçisi raporuda ilave edilmiştir. . Limited şirket şirket sözleşmesinin kurucular tarafından imzalanıp noterce onanmasını izleyen otuz gün içinde TS tescil ettirilerek tüzel kişilik kazanacaktır.
KURULUŞ AŞAMALARI- MEVSUF KURULUŞTA
Sermaye olarak konulması düşünülen ayınlara değer biçecek bilirkişilerin seçimi için mahkemeye müracaat Şirket sözleşmesinin düzenlenmesi Kurucu imzası ve noterce onama Nakit kısmın tamamının ödenmesi Ayni sermaye veya haklar için ilgili sicile şerhin veilmesi Kuruluş belgelerinin hazırlanması (kurucular beyanı ve işlem denetçisi raporunun hazırlanması Tescil
I – Kurulma anı MADDE 585 - (1) Şirket, kanuna uygun olarak düzenlenen şirket sözleşmesinde, kurucuların limited şirket kurma iradelerini açıklayıp, sermayenin tamamını şartsız taahhüt etmeleri ve nakit kısmı hemen ve tamamen ödemeleriyle kurulur. 588 inci maddenin birinci fıkrası saklıdır
B) Ortakların sayısı
MADDE 574 - (1) Ortakların sayısı elliyi aşamaz. (2) Ortak sayısı bire düşerse durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazıyla bildirilir. Müdürler, bildirimin alınması tarihinden başlayarak yedinci günün sonuna kadar, şirketin tek ortaklı olduğunu, bu ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilân ettirirler, aksi hâlde doğacak zarardan sorumlu olurlar. Aynı yükümlülük, şirketin bir ortakla kurulduğu hallerde de geçerlidir. (3) Şirket, tek ortağının kendisinin olacağı bir şirkete dönüşeceği sonucunu doğuracak şekilde esas sermaye payını iktisap edemez.
Şirket sözleşmesi
C) I - Şekil MADDE 575 - (1) Şirket sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve kurucuların imzalarının noterce onaylanması şarttır.
II – Sözleşmenin İçeriği
1. Zorunlu kayıtlar MADDE 576 - (1) Şirket sözleşmesinde aşağıdaki kayıtların açıkça yer alması gereklidir; a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer. b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde, şirketin işletme konusu. c) Esas sermayenin itibarî tutarı, esas sermaye paylarının sayısı, itibarî değerleri, varsa imtiyazlar, esas sermaye paylarının grupları. d) Müdürlerin adları, soyadları, unvanları, vatandaşlıkları. e) Şirket tarafından yapılacak ilânların şekli.
2. Şirket sözleşmesinde öngörülmeleri şartıyla bağlayıcı olan hükümler
MADDE 577 - (1) Aşağıdaki kayıtlar, şirket sözleşmesinde öngörüldükleri takdirde bağlayıcı hükümlerdir; a) Esas sermaye paylarının devrinin sınırlandırılmasına ilişkin kanunî hükümlerden ayrılan düzenlemeler. b) Ortaklara veya şirkete, esas sermaye payları ile ilgili olarak önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları tanınması. c) Ek ödeme yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı. d) Yan edim yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı. e) Belirli veya belirlenebilir ortaklara veto hakkı veya bir genel kurul kararının oylanması sonucunda oyların eşit çıkması hâlinde bazı ortaklara üstün oy hakkı tanıyan hükümler. f) Kanunda ya da şirket sözleşmesinde öngörülmüş bulunan yükümlülüklerin hiç ya da zamanında yerine getirilmemeleri hâlinde uygulanabilecek sözleşme cezası hükümleri.
g) Kanunî düzenlemeden ayrılan rekabet yasağına ilişkin hükümler. h) Genel kurulun toplantıya çağrılmasına ilişkin özel hak tanıyan hükümler. ı) Genel kurulda karar almaya, oy hakkına ve oy hakkının hesaplanmasına ilişkin kanunî düzenlemeden ayrılan hükümler. i) Şirket yönetiminin üçüncü bir kişiye bırakılmasına ilişkin yetki hükümleri. j) Bilânço kârının kullanılması hakkında kanundan ayrılan hükümler. k) Çıkma hakkının tanınması ile bunun kullanılmasının şartları, bu hâllerde ödenecek olan ayrılma akçesinin türü ve tutarı. l) Ortağın şirketten çıkarılmasına ilişkin özel sebepleri gösteren hükümler. m) Kanunda belirtilenler dışında öngörülen sona erme sebeplerine dair hükümler.
Comments